อาลัย “ลาวัณย์ อุปอินทร์” ศิลปินแห่งชาติหญิงคนแรกของไทย เสียชีวิตในวัย 91 ปี

แวดวงทัศนศิลป์ของไทยต้องร่วมไว้อาลัยอีกครั้ง เมื่ออาจารย์ลาวัณย์ อุปอินทร์ ผู้ได้รับยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) ประจำปี 2559 และเป็นศิลปินหญิงคนแรกของประเทศที่ได้เกียรติยศนี้ ได้จากไปอย่างสงบในวัย 91 ปี เมื่อเช้าวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ตามรายงานของข่าวสดและมติชน

ข่าวการเสียชีวิตถูกเผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวของนายสินธุ์สวัสดิ์ ยอดบางเตย ศิลปินเจ้าของรางวัลศรีบูรพา ซึ่งเขียนข้อความอำลาด้วยความเคารพรัก โดยกล่าวว่าอาจารย์ได้กลับคืนสู่ธรรมชาติอันเป็นสัจธรรมแล้ว

อาจารย์ลาวัณย์ถือเป็นผู้สร้างประวัติศาสตร์ให้กับมหาวิทยาลัยศิลปากรในฐานะสตรีคนแรกที่จบการศึกษาจากคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ โดยระหว่างศึกษาอยู่เธอเป็นลูกศิษย์คนสำคัญของอาจารย์ศิลป์ พีระศรี ผู้ได้รับการยกย่องเป็นบิดาแห่งศิลปะร่วมสมัยไทย และต่อมาได้เป็นอาจารย์และผู้ช่วยสอนในมหาวิทยาลัยแห่งนี้

ด้านผลงานสร้างสรรค์ เธอมีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในการเขียนภาพเหมือนบุคคล โดยทิ้งฝีมือไว้ในภาพของบุคคลสำคัญหลายคน เช่น ปรีดี พนมยงค์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ กรุณา กุศลาสัย และจักรพันธุ์ โปษยกฤต ขณะที่กรมส่งเสริมวัฒนธรรมระบุว่าเธอเคยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ให้ถวายงานเขียนภาพเหมือนของพระองค์และพระบรมวงศานุวงศ์

นอกจากการสร้างสรรค์งานศิลปะแล้ว อาจารย์ลาวัณย์ยังอุทิศตนเผยแพร่ความรู้แก่สาธารณชน ทั้งการสอนวาดภาพผ่านโทรทัศน์ การจัดรายการแนะนำศิลปะ และการเขียนคอลัมน์ เธอยังเคยได้รับรางวัลมนัส เศียรสิงห์ "แดง" ซึ่งมอบให้ศิลปินที่มีผลงานดีเด่นด้านสันติภาพ ประชาธิปไตย และความเป็นธรรม

ทั้งนี้ แหล่งข่าวให้รายละเอียดเกี่ยวกับตัวเลขอายุต่างกัน โดยข่าวสดระบุว่าเธอเสียชีวิตในวัย 91 ปี และเกิดเมื่อวันที่ 12 มกราคม 2478 ส่วนมติชนระบุว่าเธอเป็นคู่ชีวิตของสมโภชน์ อุปอินทร์ สุนทรียศิลปินที่ล่วงลับไปแล้ว