สภาถก 3 ร่างแก้ ป.อาญา เรื่องโทษปรับ จาตุรนต์-รัดเกล้า-ณัฐพงษ์ หนุนเลิกกักขังแทนค่าปรับ

ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 พิจารณาร่างกฎหมายหลายฉบับที่เสนอแก้ประมวลกฎหมายอาญาในหมวดการบังคับโทษปรับ โดยมีทั้งฉบับของคณะรัฐมนตรีและฉบับที่พรรคการเมืองต่าง ๆ ยื่นเข้าสู่การพิจารณา ตามรายงานของมติชน

นายจาตุรนต์ ฉายแสง ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย กล่าวสนับสนุนฉบับของพรรคตนซึ่งต้องการให้ตัดมาตรการกักขังแทนค่าปรับออกจากระบบทั้งหมด ขณะที่ฉบับของคณะรัฐมนตรียังเปิดช่องให้ใช้มาตรการนี้ต่อไป เขาชี้ว่าการเรียกค่าปรับในจำนวนเดียวกันจากคนรวยและคนจนไม่ได้แปลว่ายุติธรรม เพราะเงิน 20,000 บาทอาจเป็นแค่มื้ออาหารของคนมีฐานะ แต่เป็นภาระหนักของคนจน และเมื่อไม่มีเงินจ่ายก็ต้องสูญเสียอิสรภาพ

โดยอ้างข้อมูลของอาจารย์ปริญญา เทวานฤมิตรกุล นายจาตุรนต์ระบุว่ามีผู้ถูกกักขังแทนค่าปรับปีละประมาณ 40,000 กว่าคน พร้อมยกกรณีฟินแลนด์และเยอรมนีซึ่งคิดค่าปรับจากรายได้และฐานะของผู้กระทำผิด เพื่อให้โทษสอดคล้องกับภาระที่แต่ละคนแบกรับได้จริง

ด้านนางรัดเกล้า อินทวงศ์ สุวรรณคีรี ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ผู้ร่วมเสนอฉบับยกเลิกการกักขังแทนค่าปรับ ตั้งคำถามว่าคุกไทยจะเลิกใช้ขังคนจนเมื่อใด โดยชี้ว่าคนมีเงินจ่ายค่าปรับแล้วกลับบ้านได้ แต่คนจนต้องติดคุกทั้งที่ความยากจนไม่ใช่ความผิด

นางรัดเกล้ายังรายงานตัวเลข ณ วันที่ 1 สิงหาคม 2569 ว่ามีผู้ต้องขังทั่วประเทศ 316,392 คน เกินขีดรองรับของเรือนจำ 131% และมีอัตราคุมขัง 428 คนต่อประชากร 100,000 คน สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลกประมาณ 3 เท่า

ส่วนนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชนและผู้นำฝ่ายค้าน อภิปรายถึงหลักการของฉบับพรรคประชาชนและจุดต่างจากฉบับอื่น โดยยอมรับว่าร่างนี้ไม่ได้มุ่งแก้ปัญหาเรือนจำโดยตรง แต่ปัญหาคุกแออัดและคุกมีไว้ขังคนจนล้วนสะท้อนว่าต้องปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมให้ครบด้าน

นายณัฐพงษ์อ้างข้อมูลปลายปี 2568 ว่าเรือนจำรองรับได้ราว 240,000 กว่าคน แต่มีผู้ต้องขังจริงมากกว่า 300,000 คน หรือเกินความจุราว 21% และเสนอให้ศึกษาการปรับตามรายได้เพื่อลดช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจน